Podczas realizacji ustawowych zadań strażnicy miejscy korzystają z następujących przepisów :
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 września 2004 r. w sprawie zakresu, trybu i częstotliwości przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o przyjęcie do służby oraz pełniących służbę w strażach gminnych, a także jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań (Dz. U. Nr 205, poz. 2105),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie szkolenia podstawowego strażników gminnych (miejskich) (Dz. U. Nr 14, poz. 127),
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2004 r. w sprawie zakresu i sposobu wykonywania przez strażników gminnych (miejskich) niektórych czynności (Dz. U. Nr 247, poz. 2473),
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie umundurowania, legitymacji, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych strażników gminnych (miejskich) (Dz. U. Nr 112, poz. 713, ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 sierpnia 2004 r. w sprawie zakresu i sposobu współpracy Policji ze strażami gminnymi (miejskimi) oraz zakresu sprawowania przez Komendanta Głównego Policji nadzoru nad działalnością straży (Dz. U. Nr 187, poz. 1943),
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu i sposobu postępowania w przypadku użycia broni palnej bojowej przez strażników gminnych (miejskich) (Dz. U. Nr 215, poz. 2185),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków przydziału, przechowywania i ewidencjonowania broni palnej bojowej i amunicji przez straże gminne (miejskie) (Dz. U. Nr 194, poz. 1999),
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie przypadków, sposobów i trybu użycia przez strażników gminnych (miejskich) środków przymusu bezpośredniego (Dz. U. Nr 18, poz. 169),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia przez straże gminne (miejskie) ewidencji etatów, wyposażenia w środki przymusu bezpośredniego oraz wyników działań straży (Dz. U. Nr 56, poz. 550),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 208, poz. 2026),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 132, poz. 841),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad współpracy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami gminnymi (miejskimi) (Dz. U. Nr 161, poz. 1108),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie udzielania przez organy Policji, Straży Granicznej, straży miejskich lub organy wojskowe pomocy lub asysty pracownikowi organu podatkowego przy wykonywaniu czynności kontrolnych (Dz. U. Nr 65, poz. 611).
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 października 2000 r. w sprawie nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym ( Dz. U. Nr 90, poz. 995 ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 23 października 1996 r. w sprawie trybu doprowadzania osób w stanie nietrzeźwości, organizacji izb wytrzeźwień i zakres opieki zdrowotnej oraz zasad ustalania opłat związanych z doprowadzaniem i pobytem w izbie wytrzeźwień ( Dz. U. Nr 129, poz. 611),
• Ustawa z dania 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jedn. Dz. U. Nr 13, poz. 74 z 1996 r. ze zm.),
• Ustawa z dania 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 21, poz. 124 ze zm.),
• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich ( Dz. U.
Nr 35 poz. 228),
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny ( Dz. U. Nr 88, poz. 553),
• Ustawa z dnia 20 maja 1971. Kodeks Wykroczeń ( Dz. U. Nr 12, poz. 114, ze zm.),
• Ustawa z dnia 20 maja 1997 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
( Dz. U. Nr 12, poz. 116 ze zm.),
• Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602,
ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dania 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego ( Dz. U. Nr 14, poz. 144 ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U.
Nr 52, poz. 329, ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół ( Dz. U. Nr 5, poz. 64),
• Ustawa z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia
( Dz. U. Nr 29, poz. 245 ze zm.),
• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. Nr 35, poz. 230, ze zm.),
• Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach
( Dz. U. Nr 132, poz. 622, ze zm.),
• Ustawa z dania 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( Dz. U. Nr 111, poz. 724,
ze zm.),
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. ze zm.),
• Ustawa z dania 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. Nr 71, poz. 836 z 2000 r. ze zm.),
• Rozporządzenie Rady ministrów z dania 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 6, poz. 33, ze zm.),
• Ustawa z dania 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia ( Dz. U. Nr 114, poz. 740, ze zm.),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dania 14 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne ( Dz. U. Nr 129, poz. 858 ze zm.),
• Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. Nr 106, poz. 680, ze zm.),
• Ustawa z dania 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach ( Dz. U. Nr 51, poz. 297, ze zm.),
• Ustawa z dania 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248, ze zm.),
• Ustawa z dania 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 114, poz. 492 ze zm.),
• Ustawa z dania 19 listopada 199 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.).
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. O odpadach ( Dz. U. Nr 62 poz. 628, ze zm.),
• Ustawa z dn. 9 listopada 1995 r. O ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych ( Dz. U. Nr 10 poz. 55, ze zm.),
• Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. O ewidencji ludności i dowodach osobistych
( Dz. U. z 2001 roku Nr 87 poz. 960 z e zm.).
• Ustawa z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych ( Dz. U. Nr 22 poz. 162 ze zm.),
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt ( Dz. U. Nr 69, poz. 625),
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych ( Dz. U. Nr 170 poz. 1393),
• Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej ( Dz. U. z dnia 22 maja 2002 r. Nr 62 poz. 558),
• Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów ( Dz. U. Nr 71 poz. 733),
• Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne ( Dz. U. Nr 115 poz. 1229).
Szczegółowy wykaz wykroczeń, za które strażnicy upoważnieni są do
nakładania grzywien w drodze mandatu karnego określa Rozporządzenie
Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003
roku (Dz. U. Nr 208, poz. 2026). Są to wykroczenia określone w:
art. 51 § 1, art. 54, art. 55, art. 63a § 1, art. 64, art. 67 § 2, art. 72, art. 75 § 1, art. 77-79,
art. 80 § 1 pkt 1 i 5, art. 81, art. 82, art. 84, art. 89, art. 98, art. 99 § 1, art. 100-102, art.
108, art. 112, art. 117, art. 137 § 1, art. 141, art. 144 § 1 i 2, art. 145, art. 153, art. 161,
art. 166 ustawy z dnia 20 maja 1971 roku - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 1971 roku Nr 12,
poz. 114, ze zmianami);
art. XII § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy
(Dz. U. z 1974 roku Nr 24, poz. 142 oraz 1990 r. Nr 34 poz.198);
art. 431 ust. 1, art. 45 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 roku Nr 147, poz. 1231 i Nr 167
pozycja 1372 oraz z 2003 r. Nr 80 poz. 719 i Nr 122 poz. 1143);
art. 13 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 9 listopada 1995 roku o ochronie zdrowia przed
następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 roku Nr 10, poz. 55, z
1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121 poz. 770 oraz z 1990 r. Nr 96 poz. 1107);
art. 10 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w
gminach (Dz. U. z 1996 roku Nr 132, poz. 622, ze zmianami);
art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.
U. z 2001 roku Nr 120, poz. 1298 i Nr 123 poz. 1353, z 2002 r. Nr 25 poz. 253 oraz z 2003 r.
Nr 124 poz. 1152);
art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku Prawo o miarach (Dz. U. z 2001 roku
Nr 63, poz. 636, ze zmianami);
aktach prawa miejscowego, ustanawiających przepisy porządkowe w zakresie zapewnienia
porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, których naruszenie zagrożone jest karą
grzywny; strażnicy mogą ponadto nakładać grzywny w drodze mandatu karnego za
wykroczenia określone w art. 88, art. 90, art. 91, art. 92 § 1, art. 94, art. 95, art. 96 § 1 pkt
2 oraz art. 97 Kodeksu wykroczeń w zakresie upoważnienia do kontroli ruchu drogowego
uzyskanego lub utrzymanego w mocy na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 roku w sprawie kontroli ruchu
drogowego (Dz. U. z 2003 roku Nr 14, poz. 144 i Nr 26, poz. 230).